റസൂലിനെ അനുസരിക്കുക — ഖുർആൻ തന്നെ പറയുന്നു

ഒരു വിശ്വാസി ഖുർആൻ തുറന്ന് വായിക്കുന്നു എന്ന് കരുതുക. ആദ്യം മുതൽ അവസാനം വരെ ശ്രദ്ധയോടെ വായിക്കുമ്പോൾ ഒരു കാര്യം ആവർത്തിച്ച് കണ്ണിൽ പെടും: "അല്ലാഹുവിനെയും റസൂലിനെയും അനുസരിക്കുക."

ഒന്നോ രണ്ടോ തവണയല്ല, പല സൂറകളിലായി പല രീതിയിൽ ഈ കൽപ്പന വരുന്നുണ്ട്. ഇത് നമ്മെ ഒരു ചോദ്യത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നു: നബി ﷺയെ അനുസരിക്കണമെങ്കിൽ, അദ്ദേഹം എന്ത് പറഞ്ഞു, എന്ത് ചെയ്തു എന്ന് നാം അറിയേണ്ടേ?

ആ അറിവ് നമ്മിലേക്ക് എത്തുന്ന വഴിയാണ് ഹദീസ്. അതുകൊണ്ടാണ് ഹദീസിന്റെ പ്രാധാന്യം ഖുർആനിൽ നിന്ന് തന്നെ തുടങ്ങുന്നത്.

1റസൂലിനെ അനുസരിക്കൽ അല്ലാഹുവിനെ അനുസരിക്കലാണ്

ഖുർആൻ ഈ വിഷയത്തിൽ വളരെ വ്യക്തമായ ഒരു വാചകം പറയുന്നുണ്ട്:

ഇവിടെ നബി ﷺയെ അനുസരിക്കുന്നതിനെ അല്ലാഹുവിനെ അനുസരിക്കുന്നതിനോട് നേരിട്ട് ചേർത്തുവെച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ കാരണം ലളിതമാണ്: നബി ﷺ അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതനാണ്. ദൂതൻ എത്തിക്കുന്നത് അയച്ചവന്റെ സന്ദേശമാണ്.

ഇതിൽ ഒരു സൂക്ഷ്മമായ പാഠം കൂടിയുണ്ട്. നാം നബി ﷺയെ അനുസരിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തെ ആരാധിക്കുന്നതുകൊണ്ടല്ല. അല്ലാഹു അത് കൽപ്പിച്ചതുകൊണ്ടാണ്. അതുകൊണ്ട് ഈ അനുസരണം തൗഹീദിന്റെ (അല്ലാഹുവിന്റെ ഏകത്വത്തിന്റെ) ഭാഗം തന്നെയാണ്, അതിന് എതിരല്ല.

2നൽകിയത് സ്വീകരിക്കുക, വിലക്കിയത് ഒഴിവാക്കുക

മറ്റൊരു ആയത്തിൽ അല്ലാഹു പറയുന്നു:

ഈ ആയത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം അറിയുന്നത് നല്ലതാണ്. യുദ്ധമില്ലാതെ മുസ്ലിംകൾക്ക് ലഭിച്ച സ്വത്ത് (ഫൈഅ്) എങ്ങനെ വിതരണം ചെയ്യണം എന്ന് വിശദീകരിക്കുന്നതിനിടയിലാണ് ഇത് അവതരിച്ചത്.

എന്നാൽ ആയത്തിലെ വാക്കുകൾ പൊതുവായതാണ്. സ്വഹാബികൾ തന്നെ ഇതിനെ പൊതുവായ ഒരു തത്വമായി മനസ്സിലാക്കി. നബി ﷺ വിലക്കിയ ഒരു കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു സ്ത്രീ ചോദ്യം ചെയ്തപ്പോൾ, അബ്ദുല്ലാഹ് ബ്നു മസ്ഊദ് (റ) തെളിവായി ഉദ്ധരിച്ചത് ഈ ആയത്താണ്. ഈ സംഭവം സഹീഹുൽ ബുഖാരിയിലും സഹീഹ് മുസ്ലിമിലും ഉണ്ട്.

അതായത്, ഖുർആനിൽ നേരിട്ട് പറയാത്ത ഒരു വിലക്കാണെങ്കിൽ പോലും, നബി ﷺ വിലക്കിയതാണെങ്കിൽ അത് ഖുർആനിന്റെ ഈ കൽപ്പനയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു എന്നാണ് സ്വഹാബികൾ മനസ്സിലാക്കിയത്.

3അല്ലാഹുവിനെ സ്നേഹിക്കുന്നവരോട്

അനുസരണം ഒരു ഭാരമായി മാത്രം കാണേണ്ട കാര്യമല്ല. ഖുർആൻ അതിനെ സ്നേഹവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു:

അല്ലാഹുവിനോടുള്ള സ്നേഹം വാക്കുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. അതിന്റെ അടയാളം നബി ﷺയെ പിന്തുടരലാണ്. അതിന്റെ ഫലമോ — അല്ലാഹുവിന്റെ സ്നേഹവും പാപമോചനവും.

പിന്തുടരണമെങ്കിൽ ആരെയാണോ പിന്തുടരുന്നത് അവരുടെ വഴി അറിയണം. നബി ﷺ നടന്ന വഴി വിവരിക്കുന്നത് ഹദീസുകളാണ്. അങ്ങനെ ഹദീസ് പഠനം അല്ലാഹുവിനോടുള്ള സ്നേഹത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറുന്നു.

4മനസ്സോടെയുള്ള സ്വീകാര്യത

അനുസരണം പുറമേ മാത്രം പോരാ. ഖുർആൻ അതിലും ആഴത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. സൂറത്തുന്നിസാഅ് 4:65-ൽ അല്ലാഹു തന്റെ രക്ഷിതാവിനെ മുൻനിർത്തി സത്യം ചെയ്ത് പറയുന്നു: തർക്കങ്ങളിൽ നബി ﷺയെ വിധികർത്താവാക്കുകയും, ആ വിധിയിൽ മനസ്സിൽ ഒരു പ്രയാസവും തോന്നാതെ പൂർണ്ണമായി കീഴ്പ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നത് വരെ അവർ യഥാർത്ഥ വിശ്വാസികളാകുന്നില്ല.

ഇവിടെ "മനസ്സിൽ പ്രയാസം തോന്നാതെ" എന്ന ഭാഗം ശ്രദ്ധിക്കുക. നമുക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് മാത്രം സ്വീകരിച്ച്, പ്രയാസമുള്ളത് മാറ്റിവെക്കുന്നതല്ല അനുസരണം. നബി ﷺയുടെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തെ വിശ്വാസത്തോടെ, മനസ്സമാധാനത്തോടെ സ്വീകരിക്കലാണ്.

5നബി ﷺ തന്നെ പറഞ്ഞത്

ഖുർആനിലെ ഈ പാഠം നബി ﷺ തന്റെ വാക്കുകളിലൂടെയും ഓർമ്മിപ്പിച്ചു:

ഈ ഹദീസിന്റെ തുടക്കം എത്ര പ്രതീക്ഷ നൽകുന്നതാണെന്ന് നോക്കൂ. സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ വാതിൽ എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നിട്ടിരിക്കുന്നു. അതിലേക്കുള്ള വഴി നബി ﷺയെ അനുസരിക്കലാണ്.

6അനുസരണം കഴിവിനനുസരിച്ച്

ചിലർ ഭയപ്പെടാറുണ്ട്: എല്ലാ സുന്നത്തുകളും പൂർണ്ണമായി ചെയ്യാൻ എനിക്ക് കഴിയുമോ? നബി ﷺ ഇക്കാര്യത്തിൽ വലിയ ആശ്വാസം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. താൻ വിലക്കിയതിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാനും, കൽപ്പിച്ചത് കഴിയുന്നത്ര ചെയ്യാനുമാണ് അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിച്ചത്. ഈ ഹദീസ് സഹീഹുൽ ബുഖാരിയിലും സഹീഹ് മുസ്ലിമിലും ഉണ്ട്.

അനുസരണം എന്നാൽ ഒറ്റയടിക്ക് പൂർണ്ണരാകലല്ല. ശരിയായ ദിശയിൽ ഓരോ ചുവടും മുന്നോട്ട് വെക്കലാണ്.

7നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ

ഒരു ഉദാഹരണം സങ്കൽപ്പിക്കൂ. ഒരാൾ പറയുന്നു: "ഞാൻ അല്ലാഹുവിനെ അനുസരിക്കുന്നു, പക്ഷേ നബി ﷺ എന്ത് പറഞ്ഞു എന്നത് എനിക്ക് പ്രശ്നമല്ല." ഖുർആൻ വായിച്ച ഒരാൾക്ക് ഈ വാചകം അംഗീകരിക്കാനാവില്ല. കാരണം അല്ലാഹു തന്നെയാണ് റസൂലിനെ അനുസരിക്കാൻ പറഞ്ഞത്.

ഇന്ന് നമ്മുടെ കൈയിൽ ഹദീസ് ഗ്രന്ഥങ്ങളും അവയുടെ മലയാള വിവർത്തനങ്ങളും ഉണ്ട്. നബി ﷺയുടെ വാക്കുകൾ അറിയാൻ ഇത്രയും എളുപ്പമുള്ള ഒരു കാലം മുമ്പുണ്ടായിട്ടില്ല. ആ അവസരം ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് അനുസരണത്തിന്റെ ആദ്യപടി.