ഫോർവേഡ് ചെയ്യും മുമ്പ്: ഹദീസ് പങ്കുവെക്കുന്നതിലെ ഉത്തരവാദിത്തം

രാത്രി ഉറങ്ങാൻ കിടക്കുമ്പോൾ ഫോണിൽ ഒരു സന്ദേശം വരുന്നു. മനോഹരമായ ഒരു ചിത്രം, അതിന് താഴെ "നബി ﷺ പറഞ്ഞു" എന്ന് തുടങ്ങുന്ന ഒരു വാചകം. അവസാനം: "ഇത് പത്ത് പേർക്ക് അയച്ചാൽ വലിയ പ്രതിഫലം."

വാചകം നല്ലതാണ്. ഉദ്ദേശ്യവും നല്ലതാണ്. വിരൽ പങ്കുവെക്കാനുള്ള ബട്ടണിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു.

ആ ഒരു നിമിഷം നിൽക്കുക. ഈ വാക്കുകൾ ശരിക്കും നബി ﷺ പറഞ്ഞതാണോ? ഈ ചോദ്യം ചോദിക്കാതെ മുന്നോട്ട് പോയാൽ, നന്മ ഉദ്ദേശിച്ച് ചെയ്യുന്ന കാര്യം വലിയൊരു തെറ്റായി മാറിയേക്കാം.

1ഏറ്റവും കർശനമായ മുന്നറിയിപ്പ്

നബി ﷺ തന്റെ പേരിൽ കളവ് പറയുന്നതിനെക്കുറിച്ച് വളരെ ഗൗരവത്തോടെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി:

ഈ ഹദീസ് ധാരാളം സ്വഹാബികളിൽ നിന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഹദീസ് പണ്ഡിതന്മാർ ഇതിനെ ഏറ്റവും ഉറപ്പുള്ള ഹദീസുകളിൽ എണ്ണുന്നു.

എന്തുകൊണ്ട് ഇത്ര കർശനം? കാരണം നബി ﷺയുടെ വാക്കുകൾ ദീനിന്റെ ഭാഗമാണ്. അദ്ദേഹം പറയാത്ത ഒന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ ചേർക്കുമ്പോൾ, അല്ലാഹുവിന്റെ ദീനിൽ ഇല്ലാത്തത് കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

2"ഞാൻ മനഃപൂർവ്വം അല്ലല്ലോ"

ഇവിടെ ഒരു ചോദ്യം വരാം: മുകളിലെ ഹദീസിൽ "മനഃപൂർവ്വം" എന്നല്ലേ പറയുന്നത്? ഞാൻ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് കള്ളം പറയുന്നില്ല, കിട്ടിയത് പങ്കുവെക്കുന്നു എന്ന് മാത്രം.

പക്ഷേ ഇമാം മുസ്ലിം തന്റെ സഹീഹിന്റെ ആമുഖത്തിൽ ഉദ്ധരിക്കുന്ന രണ്ട് ഹദീസുകൾ ഈ ന്യായീകരണത്തിന് മറുപടി നൽകുന്നു. ഒന്ന്:

രണ്ട്: കളവാണെന്ന് തോന്നുന്ന ഒരു ഹദീസ് ആരെങ്കിലും നബി ﷺയുടെ പേരിൽ പറഞ്ഞാൽ, അവനും കള്ളം പറയുന്നവരിൽ ഒരാളാണ് എന്ന് നബി ﷺ പറഞ്ഞു. ഇതും സഹീഹ് മുസ്ലിമിന്റെ ആമുഖത്തിൽ ഉണ്ട്.

അതായത്, കേട്ടതെല്ലാം പരിശോധിക്കാതെ കൈമാറുന്നത് നിഷ്കളങ്കമായ ഒരു ശീലമല്ല. ഉറപ്പില്ലാത്തതോ സംശയമുള്ളതോ ആയ ഒന്ന് നബി ﷺയുടെ പേരിൽ പങ്കുവെക്കുമ്പോൾ ആ കുറ്റത്തിൽ നമ്മളും പങ്കാളികളാകുന്നു.

3അറിവില്ലാത്തതിന് പിന്നാലെ പോകരുത്

ഖുർആൻ ഈ തത്വം പൊതുവായി പഠിപ്പിക്കുന്നു:

നമ്മുടെ കണ്ണുകൾ വായിക്കുന്നതും, ചെവികൾ കേൾക്കുന്നതും, ഹൃദയം വിശ്വസിക്കുന്നതും — എല്ലാത്തിനും ഒരു കണക്ക് ബോധിപ്പിക്കേണ്ടി വരും. ഇന്ന് ഇതിനോട് ഒന്നുകൂടി ചേർക്കാം: നമ്മുടെ വിരലുകൾ പങ്കുവെക്കുന്നതും.

4സ്വഹാബികളുടെ സൂക്ഷ്മത

നബി ﷺയോടൊപ്പം ഏറെക്കാലം ജീവിച്ച സ്വഹാബിയാണ് സുബൈർ ബ്നുൽ അവ്വാം (റ). എന്നിട്ടും അദ്ദേഹം അധികം ഹദീസുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നില്ല.

മകൻ അബ്ദുല്ലാഹ് (റ) ഇതിന്റെ കാരണം ചോദിച്ചപ്പോൾ, താൻ നബി ﷺയിൽ നിന്ന് അകന്നിരുന്നിട്ടില്ലെന്നും, പക്ഷേ തന്റെ പേരിൽ കളവ് പറയുന്നവനെക്കുറിച്ചുള്ള ആ മുന്നറിയിപ്പ് കേട്ടിട്ടുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം മറുപടി നൽകി. ഈ സംഭവം സഹീഹുൽ ബുഖാരിയിൽ ഉണ്ട്.

നബി ﷺയെ നേരിട്ട് കേട്ട ഒരാൾ പോലും ഒരു വാക്ക് തെറ്റിപ്പോകുമോ എന്ന് ഭയന്നു. അപ്പോൾ, ആരിൽ നിന്ന് വന്നെന്ന് പോലും അറിയാത്ത ഒരു സന്ദേശം നാം എത്ര എളുപ്പത്തിലാണ് മുന്നോട്ട് അയക്കുന്നത്.

5പങ്കുവെക്കും മുമ്പ് ഈ ചോദ്യങ്ങൾ

ഒരു ഹദീസ് കൈയിൽ കിട്ടുമ്പോൾ ഈ ചെറിയ പരിശോധന ശീലമാക്കാം:

1. ഉറവിടം ഉണ്ടോ? ഏത് ഗ്രന്ഥം എന്ന് പറയുന്നുണ്ടോ? "ഹദീസിൽ ഉണ്ട്" എന്ന് മാത്രം പറഞ്ഞാൽ പോരാ.
2. ഉറപ്പുള്ളതാണോ? ആ ഹദീസ് സഹീഹോ ഹസനോ ആണോ എന്ന് വിശ്വസ്തരായ പണ്ഡിതന്മാരോ വിശ്വസനീയമായ ഹദീസ് ഗ്രന്ഥങ്ങളോ വഴി ഉറപ്പാക്കുക.
3. അപായ സൂചനകൾ ഉണ്ടോ? "ഇത് അയച്ചാൽ ഇന്ന പ്രതിഫലം, അയച്ചില്ലെങ്കിൽ ഇന്ന ശിക്ഷ" പോലുള്ള വാചകങ്ങൾ, ചെറിയ കർമ്മത്തിന് അതിശയോക്തിപരമായ പ്രതിഫലം — ഇവ കാണുമ്പോൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കുക.
4. ഉറപ്പില്ലെങ്കിൽ? പങ്കുവെക്കാതിരിക്കുക. ആശയം നല്ലതാണെങ്കിൽ, നബി ﷺയുടെ പേര് ചേർക്കാതെ സ്വന്തം വാക്കുകളിൽ പറയാം.

6നന്മ പങ്കുവെക്കാനുള്ള ശരിയായ വഴി

ഈ മുന്നറിയിപ്പുകൾ കേട്ട് ഹദീസ് പങ്കുവെക്കുന്നത് തന്നെ നിർത്തേണ്ടതില്ല. ഉറപ്പുള്ള ഹദീസുകൾ കൃത്യമായി പങ്കുവെക്കുന്നത് വലിയ പുണ്യമാണ്. സൂക്ഷ്മത എന്നാൽ ഭയം കൊണ്ട് മിണ്ടാതിരിക്കലല്ല; അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് സംസാരിക്കലാണ്.

ഏറ്റവും നല്ല ശീലം ഇതാണ്: ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ പേരും, സാധ്യമെങ്കിൽ ഹദീസ് നമ്പറും ചേർത്ത് പങ്കുവെക്കുക. അത് കാണുന്നവർക്ക് സ്വയം പരിശോധിക്കാനും, ശരിയായ അറിവ് വളരാനും സഹായിക്കും.