വഹ്ദത്തുൽ വുജൂദ്: സൃഷ്ടിയും സ്രഷ്ടാവും ഒന്നാണോ?

ആദ്യം ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാക്കട്ടെ — ഇത് ഒരു വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനമല്ല, ഒരു ആശയത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ്. ഒരു ആശയം ഇസ്‌ലാമിന്റെ അടിസ്ഥാന വിശ്വാസത്തിന് വിരുദ്ധമാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കുന്നതും, ആ ആശയം എഴുതിയതോ പഠിപ്പിച്ചതോ ആയ ഒരു വ്യക്തിയെ ഇസ്‌ലാമിന് പുറത്താണെന്ന് വിധിക്കുന്നതും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കാര്യങ്ങളാണ്. ആദ്യത്തേതാണ് നമ്മൾ ഇവിടെ ചെയ്യുന്നത് — രണ്ടാമത്തേത് നമ്മുടെ ജോലിയല്ല.

1ആദ്യം, തൗഹീദ് എന്താണ് എന്ന് ഒന്നുകൂടി ഓർക്കാം

ഇസ്‌ലാമിന്റെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനമായ വിശ്വാസം: അല്ലാഹു സൃഷ്ടികളിൽ നിന്ന് തീർത്തും വേറിട്ടവനാണ്. അവൻ സൃഷ്ടികൾക്കുള്ളിൽ ലയിച്ചുചേരുന്നവനോ, സൃഷ്ടികളുടെ ഭാഗമോ, സൃഷ്ടികളിൽ "ഉൾക്കൊള്ളുന്നവനോ" അല്ല.

ഈ ആയത്ത് വളരെ ലളിതമായി ഒരു കാര്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു — അല്ലാഹുവിനെപ്പോലെ, അല്ലാഹുവിന്റെ ഭാഗമായി, അല്ലാഹുവുമായി ലയിച്ചതായി ഒന്നുമില്ല. സൃഷ്ടാവും സൃഷ്ടിയും തമ്മിൽ ഒരു വ്യക്തമായ അതിർവരമ്പുണ്ട്. ഈ അതിർവരമ്പ് മായ്ച്ചുകളയുന്ന ഏത് ആശയവും തൗഹീദിനോട് നേരിട്ട് ഏറ്റുമുട്ടും.

2"വഹ്ദത്തുൽ വുജൂദ്" എന്താണ്?

"വഹ്ദത്തുൽ വുജൂദ്" എന്ന അറബി പ്രയോഗത്തിന്റെ അക്ഷരാർത്ഥം "അസ്തിത്വത്തിന്റെ ഏകത്വം" എന്നാണ്. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ — യഥാർത്ഥത്തിൽ "ഉള്ളത്" അല്ലാഹു മാത്രമാണ്, സൃഷ്ടികൾ അല്ലാഹുവിന്റെ അസ്തിത്വത്തിന്റെ ഒരു പ്രകടനമോ പ്രതിഫലനമോ മാത്രമാണ് എന്ന ആശയം. ചില സൂഫി തത്വചിന്താ രചനകളിൽ (പ്രത്യേകിച്ച് ഇബ്നു അറബിയുടെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന കൃതികളിൽ) ഈ ആശയം കാണപ്പെടുന്നു — ഈ രചനകളെയും അവയുടെ വ്യത്യസ്ത വായനകളെയും കുറിച്ച് ഭാഗം 5-ൽ കൂടുതൽ വിശദമായി നോക്കും.

ഇവിടെ ഒരു കാര്യം സത്യസന്ധമായി പറയണം — ഈ ആശയത്തിന് ഒന്നിലധികം വായനകളുണ്ട്:

• ശക്തമായ വായന: സൃഷ്ടിയും സ്രഷ്ടാവും അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ഒരേ ഒരു അസ്തിത്വമാണ് — സൃഷ്ടികൾ "വേറെ" ഒന്നുമല്ല, അല്ലാഹു തന്നെയാണ് പല രൂപങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്.
• മൃദുവായ വായന: അല്ലാഹുവിന്റെ അസ്തിത്വം മാത്രമാണ് "സ്വയം-നിലനിൽക്കുന്ന", പൂർണ്ണ അർത്ഥത്തിലുള്ള അസ്തിത്വം; സൃഷ്ടികളുടെ അസ്തിത്വം അല്ലാഹുവിനെ ആശ്രയിച്ചു മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നതാണ് — ഇതൊരു ആലങ്കാരിക പ്രയോഗമാണ്.

ഈ രണ്ടാമത്തെ വായന ("എല്ലാം അല്ലാഹുവിനെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്") യഥാർത്ഥത്തിൽ തൗഹീദിന് വിരുദ്ധമല്ല — അത് ഒരു സ്വാഭാവിക ഇസ്‌ലാമിക വിശ്വാസമാണ് (അല്ലാഹു അല്ലാതെ മറ്റെല്ലാം ആശ്രിതമാണ്). പ്രശ്നം ഒന്നാമത്തെ വായനയിലാണ് — സൃഷ്ടിയും സ്രഷ്ടാവും അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ഒന്നാണ് എന്ന ധ്വനി. ഈ വായന 42:11-ലെ "അവനെപ്പോലെ യാതൊന്നുമില്ല" എന്ന വ്യക്തമായ തത്വത്തോട് നേരിട്ട് ഏറ്റുമുട്ടുന്നു.

3ഒരു വാദം: "ഇതിന് ഖുർആനിൽ തന്നെ തെളിവില്ലേ?"

ന്യായമായി ഇവിടെ ഒരു ചോദ്യം വരാം. "ഹുവൽ അവ്വലു വൽ ആഖിറു വള്ളാഹിറു വൽ ബാത്വിൻ" (അവൻ ആദ്യനും അന്ത്യനും പ്രത്യക്ഷനും പരോക്ഷനും ആകുന്നു) എന്ന ആയത്ത് ചിലപ്പോൾ ഈ ആശയത്തിന് തെളിവായി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ട്.

ഇതിന്റെ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ട വ്യാഖ്യാനം ഇതല്ല എന്ന് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് പ്രധാനമാണ്. "ظَاهِر" (ളാഹിർ) എന്നാൽ അല്ലാഹു എല്ലാ സൃഷ്ടികളിലും ലയിച്ചുചേർന്നിരിക്കുന്നു എന്നല്ല — മറിച്ച്, അവന്റെ ശക്തിയുടെയും അധികാരത്തിന്റെയും അടയാളങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും വ്യക്തമായി കാണാം, അവന്റെ അറിവ് എല്ലാറ്റിനെയും ചുറ്റിവരിയുന്നു എന്നാണ്. "ബാത്വിൻ" (പരോക്ഷൻ) എന്നാൽ അവൻ നമ്മുടെ ഭൗതിക കാഴ്ചയ്ക്ക് അതീതനാണ് എന്നാണ് — സൃഷ്ടികൾക്കുള്ളിൽ "ഒളിച്ചിരിക്കുന്നു" എന്നല്ല. ഈ ആയത്ത് തന്നെ തുടരുന്നത് "അവൻ എല്ലാ കാര്യത്തെക്കുറിച്ചും അറിവുള്ളവൻ" എന്നാണ് — അതായത് അവന്റെ അറിവിന്റെയും ശക്തിയുടെയും സർവ്വവ്യാപകത്വമാണ് ഇവിടെ ഊന്നൽ, അവന്റെ "അസ്തിത്വം" സൃഷ്ടികളിൽ അലിഞ്ഞുചേരുന്നു എന്നല്ല.

4സൂഫി പാരമ്പര്യത്തിൽ തന്നെ ഉയർന്ന എതിർപ്പ്: വഹ്ദത്തുൽ ശുഹൂദ്

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന കാര്യം ശ്രദ്ധിക്കണം — "എല്ലാ സൂഫികളും വഹ്ദത്തുൽ വുജൂദ് അംഗീകരിക്കുന്നു" എന്ന ധാരണ തെറ്റാണ്. സൂഫി പാരമ്പര്യത്തിൽ തന്നെ ഈ ആശയത്തിനെതിരെ ശക്തമായ എതിർപ്പ് ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. "വഹ്ദത്തുൽ ശുഹൂദ്" (ദർശനത്തിന്റെ ഏകത്വം) എന്ന ആശയം ഇതിന് ഒരു മറുപടിയായി മുന്നോട്ട് വന്നതാണ്.

ഈ വീക്ഷണപ്രകാരം: അല്ലാഹുവല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമില്ല എന്ന് ഒരു ആത്മീയ അനുഭവത്തിൽ "തോന്നുന്നത്" ഒരു മാനസികാവസ്ഥ (ദർശനത്തിന്റെ തീവ്രത) മാത്രമാണ് — അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ സൃഷ്ടികൾ ഇല്ലാതായി എന്നോ അല്ലാഹുവുമായി ലയിച്ചു എന്നോ അല്ല അർത്ഥമാക്കുന്നത്. സൃഷ്ടാവും സൃഷ്ടിയും യഥാർത്ഥത്തിൽ രണ്ട് വെവ്വേറെ അസ്തിത്വങ്ങളായി തന്നെ തുടരുന്നു; ഒരു ആത്മീയാനുഭവത്തിലെ "തോന്നൽ" അതിനെ മാറ്റുന്നില്ല. ഇത് തൗഹീദിനെ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായി സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒരു തിരുത്തലായിട്ടാണ് സൂഫി പാരമ്പര്യത്തിൽ തന്നെ ഇത് അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്.

ഇതിൽനിന്ന് ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ് — സൂഫി ധാരയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെ ഈ ചോദ്യത്തിൽ ഗൗരവമായ ചർച്ചയും ഭിന്നതയും ഉണ്ടായിരുന്നു. "സൂഫികൾ എല്ലാവരും ഇതാണ് വിശ്വസിക്കുന്നത്" എന്ന് പൊതുവൽക്കരിക്കുന്നത് ശരിയല്ല.

5നിഗമനം

ഈ ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്:

• "എല്ലാം അല്ലാഹുവിനെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്" എന്ന ആലങ്കാരിക അർത്ഥത്തിൽ "വഹ്ദത്തുൽ വുജൂദ്" എന്ന പ്രയോഗം ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ തൗഹീദിന് വിരുദ്ധമായി ഒന്നുമില്ല.
• എന്നാൽ "സൃഷ്ടിയും സ്രഷ്ടാവും അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ഒരേ അസ്തിത്വമാണ്" എന്ന ശക്തമായ വായന, "അവനെപ്പോലെ യാതൊന്നുമില്ല" എന്ന വ്യക്തമായ ഖുർആൻ തത്വത്തോട് നേരിട്ട് ഏറ്റുമുട്ടുന്നു — ഇത് തൗഹീദിന് വിരുദ്ധമാണ്.
• ഇതിന് ചിലപ്പോൾ തെളിവായി ഉദ്ധരിക്കുന്ന ഹദീദ് 57:3 ഈ അർത്ഥത്തിൽ അല്ല മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്; "ഒളിഞ്ഞ നിധി" എന്ന വാക്യം ഒരു സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ട ഹദീസേയല്ല.
• സൂഫി പാരമ്പര്യത്തിൽ തന്നെ ഇതിനെതിരെ ശക്തമായ തിരുത്തൽ (വഹ്ദത്തുൽ ശുഹൂദ്) ഉയർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട് — ഇത് ഏകാഭിപ്രായമുള്ള കാര്യമല്ല.
• ഒരു ആശയം തൗഹീദിന് വിരുദ്ധമാണ് എന്ന് പറയുന്നതും, ആ ആശയം എഴുതിയ ഒരു വ്യക്തിയുടെ വിശ്വാസത്തെക്കുറിച്ച് അന്തിമ വിധി പറയുന്നതും രണ്ടാണ് — രണ്ടാമത്തേത് നമ്മുടെ ജോലിയല്ല.

അടുത്ത ഭാഗത്തിൽ ഇതുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള മൂന്ന് ആശയങ്ങൾ കൂടി പരിശോധിക്കും — "ഇൻസാനുൽ കാമിൽ" (പൂർണ്ണനായ മനുഷ്യൻ), "നൂറുൽ മുഹമ്മദി" (മുഹമ്മദീയ പ്രകാശം) എന്നിവ നബി ﷺ യുടെ സ്ഥാനത്തെക്കുറിച്ച് എന്താണ് അവകാശപ്പെടുന്നത് എന്ന്. ഇവിടെ ചോദ്യം ഇതാണ് — നബി ﷺ യോടുള്ള സ്നേഹവും ആദരവും എത്ര വലുതായാലും, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനുഷ്യത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഖുർആനിന്റെ വ്യക്തമായ പ്രസ്താവനയെ മറികടക്കുമോ?